سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )

249

تاريخ ايران ( فارسى )

اوضاع يونان قبل از آنكه بذكر وقايع موصلهء بلشكركشى يونان بپردازيم لازم است كه توجهى باوضاع خود يونانيها بنمائيم . از چندين سال شهر آتن كه منظور نظر حمله‌كنندگان و كليد تمام يونان بود گرفتار نفاق و اختلافات شده هيپ‌پياس « 1 » جبار كه از خانوادهء پيزيسترات « 2 » بود و اسپارتيها او را در سال 510 قبل از ميلاد اخراج كردند به سيگيوم واقع در ناحيهء ترووا پناهنده شد و آنجا از والى ايرانى سارد استمداد نموده با تمام وسائل بر عليه آتن بناى دسيسه‌كارى را گذاشت . بعد از آنكه جبارى و استبداد سرنگون شد كليستن « 3 » كه از خانوادهء نجيب آلكميونيد « 4 » بود اساس حكومت آتن را بر حكومت ملى گذاشت و اين مسئله باعث كينه و عداوت جماعت اشراف شد و آنها اسپارت را دولت معتبر يونان دانسته به او متوسل شدند . اسپارت مسئول ايشان را اجابت كرده لشكر فرستاد و كليستن مجبور شد كه در مقابل قوهء قهريه تسليم شود . آتنىها از اين قضيه غضبناك شده بر ضد اسپارتىها كه جزو مستحفظين آتن بودند قيام كردند و آنها هم رفقاى آتنى خود را تسليم كرده از آتيك « 5 » مهاجرت نمودند ، ليكن به زودى از متحدينى كه در پلوپونس داشتند كمك گرفته با مزيد قوه مراجعت كردند . مردم آتن از ناچارى نمايندگانى نزد ساتراپ سارد فرستادند . استاندار ايرانى در ازاى مساعدت خود تقاضا نمود كه آتنىها آب و خاك ارسال دارند و تبعيت دولت ايران را قبول كنند ، سفراى آتن اين شرائط را پذيرفتند ، ليكن چون به شهر خود مراجعت نمودند در سال 508 قبل از ميلاد مردم آتن اعمال و اقوال ايشان را انكار و نكول كردند . ضمنا حمله‌كنندگان پلوپونسى آتيك را بغارت دادند تا وقتى كه كرنت « 6 » از رفقاى خود كناره گرفت و عقد اتحاد منحل گرديد . در سال 506 قبل از ميلاد باز آتنىها سفرا بسارد روانه نمودند و از آرتافرن « 7 » ساتراپ تمنا كردند كه از تقويت هيپ‌پياس دست بردارد . در جواب بخشونت بايشان گفته شد كه بايد هيپ‌پياس را به وطن بازگردانيد ، از اين فقره هم امتناع ورزيدند و لشكركشى ايران بيونان تقريبا محقق شد ، زيرا كه اميد موافقت

--> ( 1 ) - Hippias . ( 2 ) - Pisistratus . ( 3 ) - Cleisthenes . ( 4 ) - Alcmaeonid . ( 5 ) - Attica . ( 6 ) - Corinth . ( 7 ) - Artaphernes .